Maidentrip als vakantie schipper

 

Mijn echtgenote en ik hebben al jaren lang gekeken naar al die jachten waarmee veel mensen met kennelijk veel plezier door Nederlandse wateren varen. Onze uitspraak was dan ook altijd: dat lijkt ons leuk om ook eens te doen. Wij wisten dat er in Friesland wel verhuurbedrijven bestonden maar dat was ook alles wat we er van wisten. Als die jaren brachten we veel vakanties door in Canada.

Tot 2001.

In mei brachten wij een tweetal weken door in Canada en ook in september zouden wij nogmaals een bezoek brengen aan een enorm natuurpark enkele honderden kilometers ten noorden van Edmonton. Echter, de mogelijkheden om naar Calgary te vliegen in de periode dat wij wilden vertrekken waren verre van optimaal en omdat geld maar één keer kan worden uitgegeven besloten we om die trip voorlopig uit te stellen.

Wat heb je aan een camper in het verre Canada als je hier in Nederland niet met goed fatsoen weg komt?!  Goede raad was duur maar toen kwam direct het plan naar voren om eens de mogelijkheden te onderzoeken van het varen op een motor jacht. Internet biedt dan een enorme uitkomst en zo kwamen we enkele weken voordat onze vakantie aanbrak in contact met een verhuur bedrijf in Friesland. Op hun website waren allerlei soorten schepen afgebeeld en wij, als geheel onervaren schippers, dachten dat het wellicht beter was met het kleinste schip te gaan beginnen.

Midden in de zomer hadden wij een keer een sloep gehuurd en die tocht was prima bevallen, inclusief het manoeuvreren. De verhuurder gaf direct een antwoord op mijn vraag of het kleinste schip nog beschikbaar was en helaas was dat niet het geval. Echter een groter schip was in die periode wel vrij voor verhuur. De hamvraag werd aan mij gesteld of ik enige ervaring had met dit soort motor jachten en heel stoer kon ik hem vertellen dat ik met een sloep geen enkel probleem had ondervonden. Natuurlijk vond de verhuurder de verhoudingen tussen een sloep en één van zijn mooie jachten niet geheel juist, en gelijk had hij natuurlijk, maar deed ons een leuk voorstel.

Wij konden het grotere schip voor een goede prijs huren maar stond erop dat ik, de aankomende schipper, een dag een kapitein aan boord zou nemen. Dat voorstel vond ik zeer aannemelijk en accepteerde dat natuurlijk. Het contract werd opgestuurd, door mij getekend en geretourneerd waarmee onze vakantie vastgelegd was. Een vrij korte periode van gewenning aan het idee brak aan.

De middag van aanvang van de huur periode ( 1 week ) stonden wij al te vroeg aan de aanlegsteigers van het bedrijf. Wij konden ons daar nog niet voorstellen dat wij met één van die mooie jachten nog diezelfde middag zouden vertrekken. Omdat de boot nog niet geheel klaar was hebben wij ons ongeduld maar verdronken…met een kopje thee. Wachten wordt beloond en "ons" jacht lag voor ons klaar. Klaar om in te schepen.

Machtig, wat een joekel van een boot. 12 meter lang, 3,75 breed en ruim 4 meter hoog is ook niet niets. Zeker als je dat voor het eerst onder je benen voelt.

Nadat de bagage aan boord was, de uitleg van alle noodzakelijk zaken was gedaan, kwam ook de kapitein aan boord.

Een gezellige Fries met veel vaar ervaring. We konden elkaar tutoyeren en dat werkt prettig. Het grote moment was daar, motor starten en trossen los. Onze kapitein zorgde voor de afvaart en ik zorgde er wel voor alles zoveel mogelijk in me op te nemen. Na een tiental meters varen kreeg ik de kapiteins stoel aangeboden en ging ik als leerling de instructies van de kapitein opvolgen.

Het viel niet mee maar zeker ook niet tegen. Het was wel wennen al gaat het niet hard. Alle zaken waarop je moet letten tijdens het varen, de borden, de snelheid, ander vaarverkeer etc. etc. Gelukkig had ik de weken voor de afvaart diverse boeken doorgeworsteld die onder andere bestemd waren voor het vaarbewijs 1 en 2. Die kennis kwam me zeer goed van pas en daardoor kon ik behoorlijk inspelen op de aangegeven situaties. Maar dat is natuurlijk geen echt varen. Er komt meer bij kijken.

Na ongeveer 2 1/2 uur varen door een prachtig gebied kwamen we omstreeks 18.30 aan bij onze eerste jachthaven om te overnachten. De echte kapitein nam hier toch nog even het roer over om aan te meren omdat met de straffe wind het binnenvaren in de, toch wel ruime box, even wat anders is dan gewoon varen. De havenmeester assisteerde bij het aanleggen waarna we direct een tijdstip afspraken voor een theorie cursus de volgende ochtend vroeg. De kapitein ging naar huis om ons de volgende ochtend weer mee te nemen.

Die eerste nacht ging het stormen. Wat zijn de geluiden aan boord in een jachthaven dan vreemd. Ik ben diverse keren het bed uit gestapt om te kijken of alles buiten wel goed ging. In ieder geval de dekstoelen maar onder de cabriolet geschoven want het ging zo te keer dat die dreigden over de railing te waaien.           Een beste start van een vaar vakantie.

Die ochtend, na een betrekkelijk korte nachtrust natuurlijk, genoten wij ons eerste ontbijt aan boord en begaven ons daarna na het leslokaal. Met nog een ander stel kregen wij een stoomcursus van een uur van de havenmeester over diverse regels, lichten bij bruggen en sluizen, voorrangsregels, manoeuvres, kaart bestuderen ,noodsituaties en geluids signalen. Hierbij bleek dat het doorworstelen van die diverse boeken zeker niet voor niets was geweest. De meeste zaken die werden doorgenomen had ik gelezen en waren in het geheugen blijven hangen.

Na dat uur theorie stond onze kapitein weer klaar en moest ik als " leerling kapitein " de boot behandelen ter voorbereiding van de afvaart. Dus motor starten, warm laten draaien, diverse controles uitvoeren en dan… trossen los.Dat deed mijn echtgenote.

De kapitein gaf enkele aanwijzingen waarbij ik het schip achteruit varend de box uit moest krijgen.Op het juiste moment neutraliseren en met de door sommige verfoeide maar o zo handige boegschroef het voorschip naar bakboord brengen. Schip aan hoger wal houden in verband met de nog steeds stevige wind en de haven uitvaren, het Prinses Margrietkanaal op. Dat is zonder enig probleem goed gegaan.

Dan begint het " echte" varen en de kapitein gaf allerlei aanwijzingen, situaties waarop moest worden gelet, bebording, uitrekenen van de snelheid en vooral, het veelvuldig achterom kijken voor oplopende schepen.Het werd tijd voor het oefenen in het aanleggen en afmeren van het schip. Daarvoor werd door de kapitein aan bakboord een zijvaart uitgekozen met aanleg mogelijkheden. Ga daar maar liggen en dan moet je dit en dat doen.

Nou ja, de hele week moet ik dat meerder keren op een dag zien te doen, dus een niet onbelangrijk vaar onderdeel. Ik volgde de aanwijzingen op en deed dit en dat. Het schip lag op centimeters verschil aan de kant en kon zonodig worden vastgelegd. De enige opmerking die de kapitein gaf was dat het een toevalstreffer was geweest en dat ik nog maar even terug moest naar het hoofd vaarwater om nogmaals de aanmeer procedure te doen.

Zo gezegd zo gedaan, ik ging er weer voor. Met hetzelfde resultaat. De kapitein vond dat de lol er af was en zei dat hij een nog wel iets leukers in gedachten had. Een stukje doorvaren op die zijvaart was aan bakboordzijde een aanlegsteiger waaraan reeds andere schepen lagen maar met een ruimte waartussen ons schip nog wel zou passen. De kapitein gaf wederom aanwijzingen wat ik moest doen en voerde dit uiteraard zo uit. Ik zou niet durven tegenspreken. Na zeer korte tijd lag ons schip netjes geparkeerd tussen twee ander schepen. De kapitein keek zuchtend naar mij en zei dat hij het niet leuk vond en moest ik weer terug naar de eerdere aanlegplaats waarbij het vastleggen van het schip zou worden doorgenomen met mijn echtgenote.

Vlak bij die plaats aangekomen moest ik het schip zodanig draaien dat de boeg recht op de wal af stevende en op het moment dat hij zei ga maar afmeren moest ik het nog maar eens proberen. Op zijn teken deed ik natuurlijk mijn uiterste best om ook deze keer het schip op een nette manier aan de kant te krijgen. Zonder probleem dus.

Ik voelde mij natuurlijk enorm groeien dat het me nogal redelijk goed was gegaan. We waren nu 2 uur onderweg en de kapitein vond dat hij maar het beste van boord kon gaan. Hij zei dat met een uitdrukking op zijn gezicht van: wat moet ik hier nu mee? Ik voelde me prima maar wist dat de kapitein dit meer als een complimenteuze opmerking had gemaakt. Tevens vond hij het natuurlijk ook gezellig aan boord en tenslotte was deze dag door mij betaald.

De rest van de dag deden we nog meer ervaringen op door laverende zeilboten op te zoeken, bruggen die geopend moesten worden aan te doen, smalle vaarten met krappe bochten en meer van dat soort mooie dingen. Toch moet ik zeggen dat ik absoluut blij was de eerste avond en deze dag een stoom cursus varen gedaan te hebben. Ik kan me bijna niet indenken dat mensen zomaar, zonder enige ervaring op zo'n jacht stappen en er mee de wateren opgaan. Het schijnt wel te gebeuren. Die eerste middag om 16.00 uur namen we afscheid van " onze " kapitein. Hij vond dat hij met een zeer gerust hart ons de rest van de week alleen kon laten gaan en zei daarbij dat hij het met sommigen  na 2 dagen varen nog niet eens zou durven.

Het schip was nu voor ons alleen. Toch een vreemd idee. Net alsof je voor het eerst zonder instructeur met je auto mag gaan rijden of voor het eerst zelfstandig gaat wonen. Die 2 e ochtend wilden we om 09.00 uur afvaren. Het was de zelfde jachthaven als de nacht ervoor. Motoren starten, even warm draaien en nog even met z'n 2en doornemen wat we gingen doen. De buurman loste het meertouw van de boeg en daar gingen we, achteruit varend de box uit zoals de vorige ochtend. Het ging prima en de havenmeester zwaaide ons gedag met een duim omhoog. Dat gaf me een goed gevoel en vol vertrouwen gingen we de haven uit.

Nadat we het Prinses Margriet kanaal waren opgevaren en de sluis bij Terherne waren gepasseerd volgden we de boeien om na een uur varen onze vrienden op te pikken. Die waren toevallig die week bij ouders in Idskenhuizen.

De vader van achterin de 70 had een eigen sloep en was 's morgens vroeg alles al in gereedheid aan het brengen om onze vrienden per sloep het meer op te brengen voor de overstap bij ons aan boord. Nog steeds was er een stevig wind en hij had met de sloep al een beschutte plek opgezocht achter een groot eiland. Wat een uitkomst die mobiele telefoons en we vonden de sloep daardoor al snel. De overstap was niet al te moeilijk en zo gingen we gezellig met z'n 4en een eerste stuk van onze geplande route varen. De vaarkaart werd regelmatig geraadpleegd want je wilt natuurlijk niet verkeerd varen.

Het ging richting Ossenzijl en het varen ging lekker. De lunch gebruikten we tijdens de sluitingstijd van een brug. In Ossenzijl kwamen de ouders met de auto om onze vrienden weer af te halen. Even als passant aangelegd in de jachthaven en een uurtje later vervolgden wij, dit keer echt maar met z'n 2en onze route. Wat een ontzettend mooi gebied is dat om daar doorheen te varen.

Wij lazen in de Almanak dat er in de weerribben mooie aanlegmogelijkheden waren en omdat de dag toch al wat verder gevorderd was besloten we om een mooie plek uit te zoeken. Ondanks dat er, het is september, er diverse plekken bezet waren, vonden we nog een goede plek. Het schip gekeerd om tegen de wind aan stuurboord te kunnen gaan aanleggen. Achter wat hoge struiken lagen we in de luwte. Wat een heerlijke rust. Wat een uitzicht. We zijn wat gewend met de natuur in Canada maar dit is vanaf het water in Nederland weer anders en ook mooi.

 Wij hadden, zoals onervaren schippers dat zouden kunnen doen, een route bedacht met als eindpunt Gramsbergen in Overijssel. Afijn, na vertrek uit de Weerribben op naar de Beukersluis. Omdat onze Friese vaarkaart niet meer te gebruiken was deden we het met de informatie op de Nederlandse Staande Mast routekaart van de ANWB en met de Almanak en wat informatie die we op internet hadden gevonden. Na de Beukersluis naar bakboord uit en varen maar.

Tot nu gaat alles prima.

Op de Hoogeveensevaart aangekomen merken we pas aan het kaartje in de Almanak dat ons een lange vaarroute met veel bruggen te wachten staat. Maar ja, wat doe je als onervaren schipper? Gewoon doorgaan. Natuurlijk toch wel metingen verricht om de actieradius van 1 dag te kunnen vast stellen. We zouden een eind moeten kunnen komen is de gedachte maar daar gooien alle bruggetjes en diverse sluizen toch roet in het eten. Maar ondanks dat blijft het een mooie, rustige tocht en veel vriendelijke brugwachters en sters.

We varen wat af die dag, het is pas ( of al ) maandag. Maar wij hadden onze zinnen gezet om de ouders van mijn echtgenote te bezoeken die in Hardenberg wonen. En daar ga je dan ook voor. Om even na 17.00 uur arriveren we in Veenoord. Daar blijkt dat we net te laat zijn om de laatste opening van de spoorbrug te nemen. Dat is pure pech. Dus dan maar een stukje terug varen en een geschikte ligplaats opzoeken. Een mooie plaats in die verlengde Hoogeveense vaart is het nu ook weer niet maar we zullen wel moeten. Een paar honderd meter voor de spoorbrug is een soort bedrijventerrein en heeft een soort loskade met een stevige stalen buis om de auto's te beletten het water in te rijden. We besluiten hier aan stuurboordzijde aan te meren. 's Avonds maar een wandeling gemaakt in Nieuw-Amsterdam want dat ligt aan Veenoord vastgeplakt.

 De volgende ochtend op naar het einddoel, Gramsbergen. Het weer is nog steeds niet al te best maar wel redelijk te noemen. Onder de cabriolet is het in ieder geval goed toeven. Na de spoorbrug en het doorkruisen van Nieuw-Amsterdam gaan we stuurboord uit in de richting van Coevorden. We passeren enige sluizen en de brug/sluiswachter rijdt met ons mee. Daarom gaat het laatste stuk voorspoedig. Het haventje van Gramsbergen is niet groot en enig manoeuvreer werk is nodig om de boot aan die kant te krijgen waar ik hem hebben wilde.Ik wilde graag vers water inslaan en ook mijn schoonouders de gelegenheid geven op een redelijke manier aan boord te laten klimmen.

Zij vonden ons kort voor het middageten en genoten gezamenlijk de maaltijd. Omdat het me leuk leek voor die mensen ook eens te ervaren hoe het is om met zo'n mooie boot te varen belde ik de sluiswachter te Almelo op die voor ons een brugwachter regelde om nog een stukje te kunnen gaan varen. Ook dat liep geweldig en kort voor ons einddoel naderde een ander pleziervaartuig. Om de brugwachter niet onnodig heen en weer te laten rijden besloot ik om te keren en het andere schip achterna te varen. Dat scheelde in ieder geval weer een hoop tijd voor de brugwachter.

Onderweg werd het schip voor ons nog bekogeld met grote stenen door een paar kwajongens die op de kant stonden. Het liep gelukkig goed af maar ik had best zin om ze daarop aan te spreken. Wij legden de boot weer aan in Gramsbergen en mijn schoonouders namen afscheid.

Omdat wij fietsen mee hadden konden we 's avonds een lekker stuk fietsen door de omgeving en op de terugweg namen we een lekkere portie chinees eten mee aan boord. 

De volgende ochtend, het was al weer woensdag, aanvaarden we voor 08.00 uur alweer de terugtocht. We hebben een bepaald doel voor ogen en dat wilden we gaan halen. Maar, als we keken hoe de heenreis was verlopen zou het een spannende vaart worden. Wat wilden we? Met de vrienden, die nog in Idskenhuizen verbleven,  en hun ouders wilden we graag uit eten in Terherne. Dat zou dan op donderdag avond moeten gebeuren. De boot moest weer terug zijn op vrijdagmiddag.

Maar op dit moment zitten we net buiten het haventje van Gramsbergen. We weten wat ons te wachten staat. Een lange Verlengde- en Hoogeveense Vaart met veel bruggetjes. En dit is een tocht die we op deze manier niet meer willen doen. We wilden teveel. Leuk varen en genieten en toch een aan tijd gebonden doel halen. De tocht terug verliep op zich prima, behalve een paar kilometer voor de Noordsche Schutsluis. Een werkauto van de provincie rijd ons tegemoet op de dijk, stopt een paar honderd meter voor ons en de bestuurder krabbelt de dijk af. O jé, dacht ik, we hebben te hard gevaren en hij komt ons waarschuwen.

En ja hoor, hij waarschuwt ons maar niet voor het wat te harde varen maar dat in Hoogeveen de brug vanaf 15.00 uur niet meer bediend zou worden in verband met een feestje van de brugwachter. Prachtig, en wij dan, met ons tijdschema ? Niets aan te doen en even later bleek dat ook de Noordsche Schutsluis haar deuren gesloten had. Dat was dus pech. Wij dachten nog 2 uur te kunnen varen maar die hoop was nu vervlogen. Maar afijn, het is vakantie en echt druk konden we ons er niet om maken. Zouden we de donderdag avond niet halen, jammer dan, maar toch bleven we er een beetje op rekenen. 's Avonds maar lekker gewandeld en gelukkig goed geslapen.

De volgende ochtend precies om 08.00 uur lagen we met draaiende motor voor de sluisdeur. We wilden zoveel mogelijk van de vaaruren profiteren die dag. Het was immers al donderdag en 's avonds…..???!! Gelukkig was de sluiswachter rap en vervolgden wij onze weg. Met iets meer gas dan eigenlijk de bedoeling was. Daar kwamen nog een 2 tal sluizen waarvan elke keer de lichten voor ons op groen stonden. Dat was een meevaller maar niets is minder waar. Na het schutten in de 2 e sluis wachten wij vergeefs op het openen van de deuren. Wij lagen inmiddels 6 meter lager en zagen dus niets meer van de omgeving. De sluiswachter kwam met opgeheven armen naar buiten en riep ons dat de deuren niet meer los wilden. Ook dat nog, dachten wij. De buurman sluiswachter kwam er aan te pas en die kon met wat rommelen in de schakelkast de deur weer los krijgen. Gelukkig maar 10 minuten oponthoud.

Maar, dat kwam ons slecht uit bleek een tijdje later want de Beukersluis sloot voor de lunch net voor ons neus. Dus dat werd een uur wachten. Maar och, het was redelijk weer en lunchen op het achterdek was toch ook leuk. Toch keken we naar onze heenreis kaart waarop we als een soort scheepsjournaal alle tussenliggende vaartijden hadden genoteerd. Dit werd nu vergeleken met het laatste deel van de tocht.

We konden het nog halen.

Onze vrienden hadden inmiddels al 2 keer gebeld en vonden het best wel spannend. Na de beukersluis en de Belterwieden komt weer het verschrikkelijk mooie gedeelte naar Ossenzijl. Ondanks onze focus op deze avond genoten we van dit gedeelte. Bij de Oldelamer brug  moesten we wachten totdat de brugwachter was uitgegeten. Op dat moment was het al 1 .00 uur. En nog minstens 2 uur voor de boeg.

We konden het redden. Voor donker. Gelukkig was het redelijk helder weer dus dat zou ons wellicht helpen. Niet lang nadat de brug voor ons openging waren we weer op het Tjeukermeer. Ruim sop om nog een beetje extra gas er op te zetten.

We gingen het halen.

Tegen 19.00 uur zaten we voor de ingang naar Idskehuizen en zagen dat de boeien opeens ophielden te bestaan. Dat was vreemd? Dus draaien en weer even terug naar het meer…..dachten we. De boot liep dus vast op een ondiep gedeelte naast de vaargeul. Achteruit dezelfde richting op gaf geen soelaas dus dan maar vol gas vooruit en gelukkig schoten we los. Het mobieltje bracht ons toch weer op de goede weg. De boeien kwamen na een bocht na een honderd meter weer tevoorschijn. Dat moet je maar net weten.

 Die avond hebben we met z'n zessen gezellig en heerlijk gegeten in Terherne. Dat was toch een gezellige afsluiting van deze vakantie. De ouders van onze vrienden hadden voor die nacht een plaatsje geregeld in de jachthaven en daar konden we de volgende ochtend, vrijdag, onze koffers weer inpakken en wat nodig was aan de boot schoon te maken.

Rond 10.00 uur vaarden we het laatste stuk terug naar de thuishaven, Earnewald alwaar we de boot spijtig genoeg weer moesten overhandigen aan het verhuur bedrijf.  

Deze vakantie was om niet snel te vergeten. Een prachtige ervaring. Als we nu boten zien varen dan weten we wat al die schippers voor een gevoel moeten hebben. Heerlijk.

Nog een paar maanden en dan gaan we weer. Nu 2 weken, met een modern schip en wij genieten nu al van de gedachte om weer te gaan varen. Maar we kunnen het niet laten om eerst nog 2 weken naar Canada te gaan.

De vakantie schippers.

Henk en Lenie

                                                                                                         © Henk en Lenie 2002

   Home